Karikatür ve Tarihi

Merhaba arkadaşlar bir süredir blogumla ilgilenemedim. Venüs ve jüpiterin başak burcunda yükselmesini bekliyordum, neyse ki daha da geç olmadan zirvedeki yerlerini aldılar. Şaka tabii :))
Geçtiğimiz haftalarda günümüzün önemli ve sevilen karikatüristlerinden “Salih Memecan”la tanışıp, keyifli bir sohbette dahil olma fırsatı yakaladık. Bilgi ve deneyimleriyle, bizlere hedeflere ulaşmada ki önemli ayrıntılardan bahsederken; hayatımızda dezavantaj olarak nitelidiğimiz durum ve özelliklerimizi nasıl avantaja çevirebileceğimiz hakkında bilgileride, kendi hayatından örneklerle bizlere aktardı. Sonrasında “Bizimcity” ve “Sizinkiler” dergisinin hazırlandığı,”Mart Ajans”ı ziyaret ederek, Zeytin ve Limon karekterini de yakından tanıdık. Sosyal sorumluk projelerinde, gazete, kitap ve çizgi filmlerde yer alan karikatürlerin çizilmeye başlamadan önce gündem takibinden, yayınlanma sonrası okuyucu tepki analizine kadar olan süreci ajansda çalışan arkadaşlardan ve kendisinden dinledik. Kendisine tekrar, İlgi ve alakasından dolayı teşekkürlerimizi iletiyoruz.

Kabiliyet,zeka ve farkındalık birliğinden doğan karikatür tarihinin dönemlerini de anlamada önemli bir yeri olduğunu düşünerekten, bugün sizler için karikatür tarihi ile ilgili derlemeler yapıp dönemin sosyal yapıları hakkında bilgilendirmek istedim umarım sizlerinde ilgisini çeker. Sınıfsal ayrımların ne denli uçlarda olduğunu göz ardı edip. Ben yine en çok 19 yy sanatçılarının estetik anlaşından etkilendim.
Ancak araştırma sırasında, Türk karikatüristleri< (sanırım ırkçı bi söylem oldu:))> ile ilgili çok az bilgi ve karikatür örneği olduğunuda farkettim. Bunun sebebi olaraktan da; Ya, sanat tarihimizi, günümüze taşıma ve aktarmada toplum olarak sorunlar yaşıyoruz veya birileri ısrarla tarihimizi kilitli kasalarında saklamaya devam ediyor. Açıkcası; Murat bardakçı’dan şüpheleniyorum :)))

image

17-18. YY ÖNCESİNDE KARİKATÜR

“Karikatürün tarihi Paleolitik, Mezolitik ve Neolitik dönemlere dayanmaktadır. Mağara resimleri, karikatürünün gelişmesinde önemli birer yaratım kaynağı olmuşlardır” (Topuz 1997:16).

Mısır’da, Romalılarda, Çin ve Hitit uygarlıklarında karikatüre rastlanmaktadır. Rönesans hareketi karikatürü de etkilemiş ve gerçek anlamda karikatür, gelişip yayılmaya başlamıştır.Pek çok usta ressamın, insanların çirkinliklerini, kötülüklerini, zayıflıklarını, hayattaki zıtlık ve çelişkileri anlatan resim ve desen çalışmaları da yaptıkları görülmüştür. Bazı ressamlar ise, soyluları eğlendirmek amacıyla alt sınıfın komik, abartılı resimlerini yapmışlardır.

image

image

 

image

17-18 YY SONRASINDA KARİKATÜR
Karikatür, 17. ve 18. yüzyılda, İtalya’da gelişmiş ve yaygınlık kazanmıştır. İngiliz William Ho­garth (1723-1762) çarpıtılmış insan görüntüleriyle yetin­mek yerine, davranışlardaki çelişkileri orta­ya koyacak konulu oymabaskılar üreterek dünyada karikatü­rün öncüsü oldu. Hogarth’dan sonra por­tre karikatürüyle konulu karikatür bir arada yürüdü ve gittikçe daha yoğun bir biçimde toplumsal ve siyasal yergi aracı olarak kullanılmaya başlandı.

image

image

image

19.yy’da karikatür
Karikatürün en büyük gelişmesi 19. yüzyıl­da Fransa’da yaşandı.19.yy karikatür için en önemli zaman aralığıdır. Önceleri kalem kâğıt değil tahta oymacılığı gibi sanatların üstünde yükselen karikatür bu yüzyılda özellikle litografyanın icadı ve yağlı boya ve sulu boyanın tablolarda altın çağını yaşaması sebebi ile Fransa, Almanya ve İngiltere’de çok önemli karikatüristler yetişmiştir. Napoléon döneminde karikatürün neredeyse bir tutkuya dönüşmesi ayrı bir Fransız okulunun oluşmasına yol açtı. Fransa’da, Charles Philipon’un “La Caricature” adlı mizah dergisini çıkartması (1830) ise en önemli gelişmelerden biridir.karikatür­lerde toplumsal yergiye yönelildi.Ve karika­türcüler Fransız Devrimi’yle yönetimi eline geçiren burjuva sınıfını alaya aldılar.19. yüzyılın ortalarına doğru Fransa dışında bir çok ülkede de karikatüre yer veren mizah dergileri ve ünlü karikatür çizerleri ortaya çıkmaya başladı:

image

image

image

image

image

image

image

image

image

20. yy’da karikatür
20. yüzyılda karikatür önemli değişikliklere uğradı. Bir yandan karikatür sanatı dünyanın her yerinde gazetelerin, dergilerin ayrılmaz parçası durumuna gelirken, bir yandan da mizah dergileri yaşamlarını sürdürmekte zorluk çeker duruma düştü. Karikatür daha çok gazetelerin ve magazin dergileri­nin isteklerini karşılayacak biçimler aldı.

Karikatür bu yüzyılda dışavurumculuk, gerçeküstücülük ve kübizm gibi akımların etkisinde kalmış, karikatürün dili sadeleştirilip, desenler çarpıtılarak yazısız karikatüre geçilmiştir.

image

image

image

image

image

image

imageimage

image

image

image

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s